VINAFOSA đồng hành thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ, truy xuất nguồn gốc nước mắm Việt Nam hướng tới xuất khẩu

23:34 18/11/2026
Ngày 18/11/2026, tại Hà Nội, Hội thảo “Khoa học công nghệ và truy xuất nguồn gốc – Giải pháp cho xuất khẩu nước mắm” đã diễn ra với sự tham dự của đại diện các bộ, ngành, tổ chức khoa học, hiệp hội, chuyên gia và doanh nghiệp.

Hội thảo tập trung đề xuất giải pháp ứng dụng công nghệ, minh bạch nguồn gốc nguyên liệu, nâng cao chất lượng và năng lực cạnh tranh của nước mắm Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Toàn cảnh diễn ra buổi hội thảo ngày 18/11/2026.Toàn cảnh diễn ra buổi hội thảo ngày 18/11/2026.

Hội thảo do Hiệp hội Nước mắm Việt Nam phối hợp với Hội Thủy sản Việt Nam, Hội Khoa học kỹ thuật An toàn thực phẩm Việt Nam (VINAFOSA) và Trung tâm Hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, Cục Pháp luật dân sự – kinh tế, Bộ Tư pháp tổ chức.

Phát biểu khai mạc, TS. Lê Văn Giang, Chủ tịch Hiệp hội Nước mắm Việt Nam, nhấn mạnh việc ứng dụng khoa học công nghệ và xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc là yêu cầu quan trọng để nâng cao chất lượng, minh bạch chuỗi giá trị và thúc đẩy xuất khẩu nước mắm.

TS. Lê Văn Giang, Chủ tịch Hiệp hội Nước mắm Việt Nam.TS. Lê Văn Giang, Chủ tịch Hiệp hội Nước mắm Việt Nam.

Theo ông Giang, truy xuất nguồn gốc không thể là nỗ lực riêng lẻ của từng doanh nghiệp mà cần sự liên kết giữa cơ quan quản lý, nhà khoa học, ngư dân, các hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp. Đây cũng là hướng triển khai thiết thực Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Ứng dụng khoa học công nghệ nâng cao chất lượng nước mắm

Tại Hội thảo, bà Lê Thị Nga, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Hàng tiêu dùng Masan, trình bày tham luận “Nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất nước mắm”.

Bà Lê Thị Nga, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Hàng tiêu dùng Masan.Bà Lê Thị Nga, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Hàng tiêu dùng Masan.

Theo bà Nga, doanh nghiệp hiện có ba nhà thùng quy mô lớn tại Phú Quốc, Lagi và Hậu Giang, với tổng quy mô ủ chượp khoảng 18.500 tấn cá mỗi năm, trữ lượng kho nước mắm cốt đạt khoảng 10 triệu lít.

Đáng chú ý, từ năm 2012, doanh nghiệp đã thu thập hơn 10.000 dữ liệu phân tích 17 loại axit amin bằng phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC) trên các mẫu nước mắm cốt tại Phú Quốc, Nha Trang và Phan Thiết. Nghiên cứu hướng tới xác định đặc tính đặc trưng của nước mắm cá cơm lên men tự nhiên, đồng thời hỗ trợ phát hiện những dấu hiệu bất thường hoặc bổ sung nguồn đạm ngoại lai.

Bên cạnh đó, Masan R&D đã hợp tác với GS. Kim Keun (Đại học Suwon, Hàn Quốc) nghiên cứu chủng vi sinh vật lên men chịu mặn Marinococcus halotolerans SPQ. Công trình đã được công bố trên tạp chí khoa học quốc tế Food Science & Nutrition (Wiley).

Bà Nga cho biết, mỗi chai nước mắm trước khi đưa ra thị trường đều trải qua 14 công đoạn sản xuất, kiểm nghiệm 25 chỉ tiêu về cảm quan, hóa lý và vi sinh, với tổng cộng 40 bước kiểm tra chất lượng.

Những kết quả này cho thấy vai trò quan trọng của nghiên cứu khoa học và công nghệ phân tích trong việc chuẩn hóa quy trình, kiểm soát chất lượng và nâng cao giá trị nước mắm Việt Nam.

Truy xuất nguồn gốc phải bắt đầu từ khâu khai thác

Đề cập đến công nghệ số trong truy xuất nguồn gốc thủy sản, TS. Trần Hồng Quang, đại diện Hội Thủy sản Việt Nam, cho rằng đây là yêu cầu cấp thiết đối với nguyên liệu cá phục vụ sản xuất nước mắm.

TS. Trần Hồng Quang, đại diện Hội Thủy sản Việt Nam.TS. Trần Hồng Quang, đại diện Hội Thủy sản Việt Nam.

Tuy nhiên, quá trình triển khai còn gặp khó khăn do dữ liệu phân tán, thiếu đồng bộ giữa thông tin tàu cá, chuyến biển, cảng cá và sản phẩm; nhiều khâu vẫn thực hiện thủ công, gây khó khăn trong kiểm soát và xác minh nguồn gốc.

Ông Quang nhấn mạnh, truy xuất nguồn gốc phải bắt đầu từ nhật ký khai thác hải sản, thông tin về loài cá, vùng biển, thời gian đánh bắt, nguồn gốc muối và toàn bộ quá trình chế biến, lên men.

Tại Hội thảo, giải pháp công nghệ Alon Boat do Công ty NAVCAST phát triển cũng được giới thiệu. Thiết bị hỗ trợ ghi nhận nhật ký khai thác, theo dõi tàu thuyền và lưu trữ thông tin thủy sản, góp phần minh bạch nguồn nguyên liệu đầu vào cho sản xuất nước mắm.

Các chuyên gia đồng thời đề cập xu hướng cải tiến sản phẩm theo hướng giảm hàm lượng muối, đáp ứng yêu cầu dinh dưỡng và bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

VINAFOSA phát huy vai trò kết nối khoa học và doanh nghiệp

Một nội dung quan trọng khác tại Hội thảo là thực tiễn áp dụng truy xuất nguồn gốc nước mắm phục vụ xuất khẩu theo yêu cầu của khung pháp lý quốc tế.

PGS.TS Nguyễn Công Khẩn phát biểu tại hội thảo.PGS.TS Nguyễn Công Khẩn phát biểu tại hội thảo.

Các đại biểu thống nhất rằng truy xuất nguồn gốc không đơn thuần là gắn mã QR trên bao bì mà phải bảo đảm khả năng xác minh thông tin từ nguyên liệu, sản xuất, chế biến đến lưu thông và phân phối sản phẩm. Đây là cơ sở giúp doanh nghiệp kiểm soát rủi ro, chứng minh tính minh bạch và đáp ứng yêu cầu của thị trường nhập khẩu.

Việc VINAFOSA phối hợp tổ chức Hội thảo tiếp tục khẳng định vai trò của Hội trong nghiên cứu khoa học, tư vấn phản biện, phổ biến kiến thức và thúc đẩy ứng dụng tiến bộ kỹ thuật trong lĩnh vực an toàn thực phẩm.

Thông qua diễn đàn, VINAFOSA góp phần kết nối các nhà khoa học, chuyên gia, hiệp hội ngành nghề với cộng đồng doanh nghiệp; thúc đẩy trao đổi kinh nghiệm, chuyển giao công nghệ và đưa các yêu cầu về chất lượng, an toàn thực phẩm vào thực tiễn sản xuất.

Đây cũng là hướng hoạt động thiết thực nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, xây dựng chuỗi cung ứng minh bạch và phát triển bền vững.

Khẳng định thương hiệu nước mắm Việt Nam

Trong bối cảnh thị trường quốc tế ngày càng đặt ra những yêu cầu khắt khe về chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc, ứng dụng khoa học công nghệ là hướng đi tất yếu đối với ngành nước mắm Việt Nam.

Hội thảo đã mở ra cơ hội tăng cường hợp tác giữa cơ quan quản lý, tổ chức khoa học, hiệp hội và doanh nghiệp, hướng tới chuẩn hóa quy trình sản xuất, minh bạch nguồn nguyên liệu và nâng cao năng lực xuất khẩu.

Với sự đồng hành của các tổ chức khoa học như VINAFOSA và sự chủ động đổi mới của cộng đồng doanh nghiệp, nước mắm Việt Nam có thêm cơ sở để phát huy giá trị truyền thống, nâng cao sức cạnh tranh và từng bước khẳng định thương hiệu trên thị trường quốc tế.

Lê Nhật Hà